Khi ánh nắng dần tắt trên những con phố, bạn trở về nhà như thường nhật. Quăng cái cặp vào một xó, rồi thả người xuống giường, vùi mặt vào chiếc gối “ghiền” quen thuộc. Yên bình và lặng lẽ. Như một thói quen không tên, ánh mắt bạn liếc về phía chiếc bình Terrarium đang nằm yên ở góc kệ, một khoảng xanh nhỏ mà bạn khá là yêu thích trong căn phòng của mình. Nhưng hôm nay, dường như có gì đó lạ lắm. Trên đám rêu xanh mướt, lấp ló một lớp bông trắng mịn, như sương, nhưng lại chẳng phải sương, như tuyết, nhưng lại chẳng phải tuyết. Là nấm! Bạn hơi khựng lại. “Vị khách không mời mà đến này” đã xuất hiện từ khi nào khi mà 2 – 3 ngày trước bạn dường như không hề thấy sự tồn tại của chúng.
Giống như nhiều người chơi Terrarium khác, bạn thấy lo. Lo vì không biết nấm có làm hỏng cây không. Lo vì không rõ mình đã sai ở đâu. Nhưng thật ra, nấm mốc không phải là kẻ thù. Chúng không mọc vì ác ý. Chúng chỉ xuất hiện khi môi trường trong bình trở nên quá thuận lợi – độ ẩm cao, ánh sáng yếu, không khí tụ đọng. Nói cách khác, Terrarium của bạn đang “thiên thời, địa lợi” cho nấm phát triển.
Hôm nay chúng ta hãy cùng tìm hiểu về “vị khách” này nhé!
Nấm mốc – “vị khách không mời” phổ biến trong thế giới terrarium. Chúng thường ẩn núp ở đâu đó chỉ chờ đợi một thời cơ thích hợp để xuất hiện. Mặc dù gây khó chịu, nhưng nó “không phải kẻ thù”, sự xuất hiện của nấm mốc là một hiện tượng tự nhiên và là một phần bình thường của quá trình phân hủy trong Terrarium.
Bản Chất Và Cách Nấm Mốc Xâm Nhập
Nấm mốc là sự hình thành nấm bao gồm các sợi đa bào (sợi nấm) mà khi đủ điều kiện, chúng kết hợp thành một quần thể lớn, có thể nhìn thấy được (sợi nấm hay mycelium). Chúng thường phát triển mạnh trong môi trường ấm áp, ẩm ướt. Nấm mốc là một trong những thứ khó loại bỏ hoàn toàn vì nó sinh sản thông qua các bào tử cực nhỏ. Bào tử có thể nằm im trong thời gian dài và phát tán trong không khí để tạo thành các khuẩn lạc mới. Các bào tử này có thể nằm im lìm trên bất kỳ yếu tố nào của Terrarium (lớp thoát nước, giá thể, vật trang trí, rêu, cây cối) và xâm nhập vào Terrarium qua đất, cây, rêu, vật liệu trang trí và thậm chí cả không khí.
Với bản chất thường xuyên ẩm ướt và luôn chứa vật liệu hữu cơ, hệ sinh thái trong Terrarium kín là môi trường lý tưởng cho nấm mốc sinh sôi và phát triển. Độ ẩm quá mức, thiếu thông gió và xác thực vật chết hoặc đang phân hủy đều góp phần tạo nên môi trường sinh sản lý tưởng này. Hầu hết các loại nấm mốc đều cần hàm lượng nước trên 70% để bắt đầu nảy mầm.
Tuy nhiên, không phải tất cả sự phát triển của nấm đều xấu. Nấm đóng vai trò quan trọng trong việc phân hủy chất hữu cơ. Một lượng nhỏ nấm mốc thường không gây hại cho cây khỏe mạnh. Nhưng nếu không được kiểm soát, đặc biệt là trong một môi trường kín, một số loại nấm mốc có thể phát triển quá mức, gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến sức khỏe của cây hoặc thậm chí là sức khỏe con người (do hít phải bào tử có thể gây dị ứng, ho, khó thở).
Vậy làm sao để chúng ta có thể nhận biết “vị khách” không mời này?
Thực chất, khi nấm mốc xuất hiện, chúng thường cho thấy những dấu hiệu khá rõ ràng. Dấu hiệu phổ biến nhất là khi bạn nhìn thấy sự xuất hiện của một lớp lông tơ hoặc bột. Lớp này có thể có nhiều màu sắc khác nhau, thường thấy là màu trắng, xanh lá cây, đen, hoặc thậm chí là các màu khác tùy thuộc vào loại nấm mốc. Bạn sẽ dễ dàng nhận thấy chúng mọc trên bề mặt của cây, đất, hoặc các vật liệu hữu cơ khác trong Terrarium, như giá thể. Đôi khi, chúng có thể trông giống như mạng nhện trắng. Ngoài ra, nấm mốc còn “tố cáo” sự hiện diện của mình bằng mùi. Một dấu hiệu quan trọng khác là mùi mốc hoặc khó chịu phát ra từ Terrarium. Nếu bạn ngửi thấy một mùi ẩm mốc, hôi hoặc khó chịu thì đây là một cảnh báo về sự phát triển của nấm mốc. Cần lưu ý rằng mùi này cũng có thể là dấu hiệu của rễ cây bị thối rữa, đặc biệt ở các loại cây mọng nước như xương rồng. Ngoài ra, dù không phải lúc nào cũng rõ ràng ngay lập tức, nhưng nấm mốc có thể khiến lá cây hoặc thân cây bị đổi màu, héo úa hoặc trở nên nhớt.
“Phòng Bệnh Sớm“ Giúp Terrarium Khỏe Mạnh
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của nấm mốc sẽ giúp bạn kịp thời ngăn chặn chúng phát triển, nhưng cách tốt nhất vẫn là phòng ngừa ngay từ đầu.
Thứ nhất vì điều kiện ẩm ướt sẽ giúp nấm mốc dễ dàng sinh sôi nên bạn cần lưu ý tưới nước vừa đủ, không nên tưới quá nhiều, nên tưới theo từng nhu cầu của loại cây sử dụng, có thể sử dụng sỏi nhỏ để giúp đất thoát nước tốt, hiện tượng sương mù đọng trên kính là bình thường nhưng khi quan sát thấy chúng ngưng tụ dày đặc là độ ẩm đang vượt mức và cần giảm lại.
Thứ hai, đảm bảo không khí được lưu thông và điều kiện ánh sáng đủ cũng là một bước quan trọng trong việc phòng ngừa nấm mốc, vì ngoài môi trường ẩm ướt, sự thiếu ánh sáng cũng sẽ làm cho nấm mốc sinh sôi. Nên mở nắp Terrarium khi thấy quá nhiều sương mù đọng để không khí được lưu thông, giảm độ ẩm dư thừa cũng như nên đặt Terrarium ở nơi có ánh sáng gián tiếp, có thể là cạnh cửa sổ, hay ở dưới các ánh đèn nhân tạo.
Thứ ba là nên kiểm tra, vệ sinh bình chứa và loại bỏ các lá cây rụng, xác thực vật đang phân hủy và cặn bẩn thường xuyên, vì đó cũng là một trong những lý do khiến nấm mốc xuất hiện. Cắt tỉa nếu chúng mọc quá rậm rạp.
Cuối cùng, nhưng cũng là bước quan trọng là khi bắt đầu làm Terrarium, chúng ta nên chọn các loại cây phù hợp và có nhu cầu chăm sóc giống nhau. Không nên trồng các cây mọng nước và các cây nhiệt đới chung vì sự khác biệt sâu sắc giữa chúng sẽ sinh ra môi trường không ổn định, dẫn đến tình trạng quá ẩm, thối rữa và nấm mốc phát triển, gây hại cho toàn bộ hệ sinh thái mini của bạn.
Nấm mốc – “vị khách không mời” này, tuy không phải kẻ thù của cây, nhưng chúng ta cũng không nên làm lơ chúng. Hiểu được bản chất của nó sẽ là bước đầu tiên giúp bạn phòng ngừa “căn bệnh” này và giúp cho Terrarium của mình khỏe mạnh. Vậy nên, nếu một ngày phát hiện chúng tồn tại trong khu vườn nhỏ của bạn hãy bình tĩnh và coi nó như một tín hiệu rằng khu vườn của bạn đang cần sự chăm sóc nhé!
