Bạn đang cảm thấy chán nản với không gian làm việc tuy quen thuộc nhưng thiếu sức sống của mình?
Bạn đang tìm kiếm một “người bạn” xanh mát để thổi hồn vào góc phòng tẻ nhạt?
Vậy thì Terrarium sẽ là một giải pháp tuyệt vời cho bạn trong việc thay đổi không gian sống, tìm “điểm nhấn” và mang thiên nhiên vào căn nhà.
Nhưng liệu những khu rừng tí hon này có thực sự phù hợp với bạn? Và nếu có, bạn nên chọn loại nào: Terrarium kín, một hệ sinh thái tự duy trì đầy bí ẩn, hay Terrarium mở, một khu vườn nhỏ dễ dàng chăm sóc? Để đưa ra quyết định đúng đắn, hãy cùng chúng mình khám phá các chi tiết về đặc điểm, ưu điểm, các loại cây trồng phù hợp và mẹo chăm sóc cho từng loại, giúp bạn chọn được “khu vườn” ưng ý nhất nhé ngay dưới đây nhé!
Terrarium Là Gì?
Terra (đất, sỏi) kết hợp với Arium (khu vườn hoặc thùng chứa có không gian giới hạn) đã tạo nên thuật ngữ Terrarium để chỉ một hệ sinh thái thu nhỏ nằm gọn trong một chiếc lọ, chai, hoặc bình thủy tinh,… với nhiều kích thước khác nhau mô phỏng môi trường sống tự nhiên, trong hệ sinh thái này bao gồm sỏi, đá, đất, rêu hay là cây trồng. Chúng ta thường có thể quan sát mọi thứ bên trong thông qua lớp kính trong suốt.
Terrarium Kín (Closed Terrarium)
Terrarium kín là một phương pháp trồng thực vật trong không gian khép kín. Hệ sinh thái ở bên trong nó tựa như một khu rừng nhiệt đới thu nhỏ theo cơ chế “tự vận hành” nhờ vào chu trình nước và carbon khép kín. Chu kỳ cấp nước liên tục được tạo ra khi hơi ẩm từ thực vật và đất bốc hơi, ngưng tụ trên thành bình hoặc nắp thủy tinh, sau đó nhỏ giọt trở lại đất. Điều này đã giúp cho hệ sinh thái trong Terrarium kín duy trì độ ẩm cực cao và trở thành một môi trường lý tưởng giúp cho thực vật phát triển mà không lo về việc khô héo.
Lợi ích của Terrarium kín
Thứ nhất, với độ ẩm cao, môi trường trong Terrarium kín trở nên vô cùng lý tưởng đối với các loại cây ưa ẩm như dương xỉ và rêu, giúp chúng phát triển xanh tốt. Do đó Terrarium kín thường được làm mô phỏng như một rừng mưa nhiệt đới thu nhỏ trong lồng kính.
Thứ hai, với điểm đặc biệt của Terrarium kín là có một hệ sinh thái “tự vận hành” nên chúng sẽ tái tạo chu trình nước và carbon, từ đó giúp cây quang hợp và sinh trưởng mà không cần can thiệp thường xuyên.
Thứ ba, bạn là một con người của “công việc” và không có quá nhiều thời gian rảnh, thì Terrarium kín sẽ là một sự lựa chọn phù hợp cho bạn vì bạn không cần phải chăm sóc chúng một cách thường xuyên. Terrarium kín có khả năng tự duy trì nên thường đòi hỏi ít công sức chăm sóc hơn đáng kể so với những cây trồng trong nhà thông thường. Bạn có thể để chúng “tự do” trong nhiều tháng mà vẫn tươi tốt.
Thứ tư, với tính thẩm mỹ cao, nên từ lâu Terrarium đã được xem là một bộ môn nghệ thuật “đắt giá”. Những năm 1860, Terrarium kín đã được lòng giới thượng lưu tại Hoa Kỳ và được coi là biểu tượng thẩm mỹ nhờ vẻ đẹp tinh tế, độc đáo và thơ mộng của nó. Bạn có thể chiêm ngưỡng cả một thế giới thiên nhiên sống động đang diễn ra từng ngày thông qua lớp thủy tinh đó mà không cần đi phải đi đâu xa.
Chọn cây phù hợp cho Terrarium kín
Để đảm bảo cho Terrarium luôn khỏe mạnh và đẹp mắt thì việc lựa chọn cây trồng là yếu tố then chốt. Terrarium kín thường phù hợp với các loài cây ưa ẩm phát triển tốt trong điều kiện có dộ ẩm cao và chịu được không gian hạn chế.
Do đó, ta có thể lựa chọn các loại cây sau:
-
Rêu: Rêu Java, rêu Flame, rêu Pelia,… là những lựa chọn đơn giản và đẹp mắt và tạo nên những kết cấu như khu rừng rậm mềm mại.
-
Dương xỉ: Những loài dương xỉ nhỏ sẽ là “ngôi sao” của Terrarium khép kín, vì chúng ưa thích độ ẩm cao và ánh sáng gián tiếp.
-
Fittonia (lá may mắn): Với những chiếc lá gân màu nối bật, Fittonia cũng rất phù hợp với những môi trường ẩm ướt.
-
Trầu bà: Đây là loại cây dễ trồng, phù hợp với môi trường ưa ẩm và ít sáng.
Lưu ý khi chăm sóc Terrarium kín
Dù không cần chăm sóc quá thường xuyên, nhưng Terrarium kín vẫn cần sự quan tâm đúng mực để duy trì sự sống và vẻ đẹp của nó. Hãy note ngay vào handbook của bạn một vài điều sau:
Thứ nhất, cần hạn chế tưới nước, đây là sai lầm thường gặp nhất. Vì Terrarium kín là hệ sinh thái tự duy trì độ ẩm, việc tưới quá nhiều nước sẽ dẫn đến tình trạng úng rễ, thối cây và tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển. Nếu nhận thấy đất quá ướt, có thể thấm bớt nước thừa bằng khăn giấy hoặc bỏ trực tiếp giấy vào bên trong Terrarium kín để hút ẩm và mở nắp bình vài giờ để hơi nước thoát ra. Nếu muốn tưới nước thì bạn có thể dùng bình xịt phun sương thay vì bình tưới.
Thứ hai, nên tránh ánh nắng trực tiếp, vì hệ sinh thái Terrarium được đặt trong bình chứa thủy tinh, nên khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt, thủy tinh sẽ biến thành kính lúp, hấp thụ nhiệt lượng và khiến nhiệt độ bên trong tăng vọt, tạo thành “phòng tắm hơi” nóng ẩm làm cháy cây và thúc đẩy nấm mốc. Nên đặt Terrarium ở nơi có ánh sáng gián tiếp tốt, chẳng hạn gần cửa sổ hoặc sử dụng đèn nhân tạo (LED, huỳnh quang) từ 6-8 tiếng mỗi ngày.
Thứ ba, nên quan sát và cắt tỉa cho thực vật trong Terrarium, không nên chúng phát triển quá mức, ít nhất là so với kích cỡ của bình thủy tinh nhằm duy trì tính thẩm mỹ. Điều nãy cũng giúp cây nhỏ gọn, hấp thụ ánh sáng và lưu thông khí tốt hơn, tránh tình trạng quá um tùm. Ngoài ra, việc tỉa rễ cũng có thể giúp cây sinh trưởng chậm lại.
Terrarium Hở (Open Terrarium)
Terrarium hở là loại Terrarium với vật chứa thủy tinh không có nắp đậy hoặc có miệng mở rộng, cho phép không khí lưu thông tự do với môi trường bên ngoài, qua đó có thể hạn chế được vấn đề nấm mốc. Khác với terrarium kín, loại hình này không giữ lại độ ẩm liên tục và độ ẩm thấp được duy trì bên trong. Điều này tạo nên một môi trường lý tưởng cho những loại cây ưa khô, đồng thời giúp bạn dễ dàng chạm vào và điều chỉnh các điều kiện môi trường, làm cho chúng trở thành một lựa chọn tuyệt vời cho những “newbie”.
Lợi ích của Terrarium hở
Thứ nhất, Terrarium hở không lưu trữ độ ẩm nên có độ ẩm thấp. Môi trường mở này sẽ giúp giảm nguy cơ đọng hơi nước quá mức, tạo điều kiện phù hợp cho các loài cây không ưa ấm phát triển.
Thứ hai, Terrarium hở dễ chăm sóc. Với khả năng điều chỉnh dễ dàng, Terrarium hở giúp bạn quản lý lượng nước tốt hơn, tránh tình trạng thừa nước hoặc khô héo. Và vì có sự lưu thông không khí liên tục nên cũng giúp giảm đáng kể cơ nấm mốc và thối rữa cho cây. Đặc biệt thân thiện với những người mới tập làm quen với bộ môn này.
Thứ ba, đa dạng concept, đây là điểm cộng lớn nhất của Terrarium hở. Vì nó cho phép bạn linh hoạt thiết kế theo nhiều concept như cảnh quan sa mạc, tiểu cảnh sen đá, hay trưng bày tối giản theo sở thích.
Chọn cây phù hợp với Terrarium hở
Terrarium hở sẽ là một sân chơi lý tưởng cho nhiều loại cây ưa môi trường khô ráo hoặc mọng nước. Bạn có thể chọn những loại cây phổ biến, phát triển mạnh trong môi trường có ánh sáng và độ ẩm thấp như xương rồng, sen đá,…
Tuy nhiên, mặc dù sen đá và xương rồng phù hợp với Terrarium hở, nhưng bạn nên lưu ý khi trồng chúng vì Việt Nam có khí hậu nóng ẩm nên có thể sẽ gây bất lợi cho sự phát triển của chúng, nó đòi hỏi ta phải thực sự cẩn thận trong việc kiểm soát lượng nước và cân bằng độ ẩm.
Lưu ý khi chăm sóc Terrarium hở
Để Terrarium hở của bạn luôn xanh tốt và bền đẹp, chúng ta cũng cần lưu ý một số điều.
Thứ nhất nên tưới nước đủ và đúng. Terrarium hở cần được tưới nước thường xuyên hơn so với loại kín vì hơi nước dễ bay hơi ra ngoài. Bạn cần theo dõi độ ẩm của đất; khi thấy đất chuyển màu nhạt đi hoặc tơi ra, đó là lúc cần tưới. Hãy tưới đủ để đất sẫm màu hoặc thấy nước tràn xuống lớp sỏi dưới đáy thì dừng lại, tránh tưới quá nhiều gây úng rễ. Sử dụng bình xịt phun sương cũng là một cách tốt để cấp ẩm cho rêu mà không làm úng cây.
Thứ hai nên đặt chúng ở nơi có ánh sáng gián tiếp. Cũng như Terrarium khép kín, Terrarium hở cũng không yêu cầu ánh sáng quá mạnh. Tránh đặt terrarium hở dưới ánh nắng trực tiếp vì ánh sáng cường độ cao có thể làm cháy lá hoặc khô rêu. Nên chọn vị trí gần cửa sổ có ánh sáng tự nhiên gián tiếp tốt, hoặc sử dụng đèn nhân tạo (như đèn LED, đèn trồng trọt, đèn huỳnh quang) từ 6-8 tiếng mỗi ngày nếu không đủ ánh sáng tự nhiên.
Thứ ba, theo dõi thường xuyên để tránh sâu bệnh. Do tiếp xúc trực tiếp với không khí bên ngoài, terrarium hở có nguy cơ bị sâu bệnh và vi khuẩn xâm nhập cao hơn. Hãy thường xuyên kiểm tra cây để phát hiện và loại bỏ kịp thời các dấu hiệu sâu bệnh, lá héo hoặc cây bị bệnh.
Cuối cùng vì bình Terrarium không có lỗ thoát nước, nên cả loại kín hay hở đều nên tạo một lớp đáy thoát nước. Có thể rải một lớp sỏi hoặc đá nhỏ dưới cùng để ngăn nước đọng lại trong đất, tránh bí rễ và gây thối cây.
Terrarium Nào Phù Hợp Cho Sự Lựa Chọn Của Bạn?
Nếu bạn là người bận rộn, không có nhiều thời gian chăm sóc thường xuyên nhưng lại mê mẩn vẻ đẹp xanh mướt như rừng nhiệt đới với các loại cây ưa ẩm, thì Terrarium kín chính là lựa chọn hoàn hảo. Vì nó là một hệ sinh thái thu nhỏ tự duy trì, với chu trình nước tái sử dụng không ngừng nghỉ. Hơi nước từ cây và đất bốc hơi, ngưng tụ trên thành bình rồi nhỏ giọt trở lại đất, cung cấp độ ẩm liên tục. Điều này có nghĩa là bạn hầu như không cần tưới nước thường xuyên và có thể để chúng yên trong nhiều tháng.
Ngược lại, nếu bạn yêu thích việc chạm trực tiếp vào đất và cây thường xuyên, muốn tự tay chăm sóc và khám phá các concept đa dạng với nhiều mẫu mã, thì Terrarium hở sẽ là sân chơi sáng tạo dành cho bạn. Với terrarium hở, bạn có thể dễ dàng quản lý mực nước và điều chỉnh điều kiện bên trong, giúp bạn theo dõi độ ẩm của cây tốt hơn. Nó cũng sẽ là một sự lựa chọn hoàn hảo nếu bạn là một người mới bắt đầu trong bộ môn này.
Bên cạnh đó, bạn có thể dựa vào việc muốn trang trí nó ở đâu trong không gian sống của bạn. Terrarium kín sẽ phù hợp với những căn phòng có độ ẩm cao và ấm hơn như phòng tắm hoặc văn phòng. Trong khi đó, Terrarium hở lý tưởng cho những căn phòng khô hơn như phòng khách hoặc phòng ngủ. Bạn có thể đặt chúng trên kệ sách hẹp, bàn học, bàn làm việc, góc cửa sổ hoặc bất kỳ vị trí thông thoáng nào trong nhà.
Cuối cùng, cả Terrarium kín và hở đều mang vẻ đẹp xanh mướt của một khu rừng thu nhỏ, sẽ tô điểm cho không gian sống của bạn thêm phần sinh động và tươi mới. Giờ đây, khi đã nắm rõ sự khác biệt, bạn hoàn toàn có thể tự tin lựa chọn ngay một “khu rừng” phù hợp nhất để thoả sức sáng tạo và thể hiện phong cách riêng của mình.
Dù là bạn yêu thích sự bí ẩn, ít chăm sóc của một ốc đảo nhiệt đới kín đáo, hay muốn tự tay tỉ mỉ cần mẫn chăm sóc cho những mầm xanh tươi mới với nhiều concept đa dạng như một sa mạc hoang dã, thoáng đãng, thì mọi quyết định đều là ở bạn. Điều quan trọng nhất là bạn đã tìm thấy một thú vui, một cách thức mới để mang thiên nhiên đến gần hơn, biến căn phòng thành một chốn nghỉ ngơi thật sự. Hiểu được bản thân cần gì, yêu thích điều gì, chính là chìa khoá để bạn tìm thấy một “người bạn xanh” phù hợp cho bản thân.
